"Je geeft wel iets weg..."
Dat zei een vriendin, toen ze zag dat ik mijn bloemlezing had onderverdeeld in een aantal thema's.
Omdat ze een punt heeft, heb ik de titeltjes dan maar weggehaald.
Maar zoals mijn site nu is opgevat, lijkt hij eerder op een soort archief. De meeste gedichten zijn gewoon chronologisch gerangschikt volgens een bepaalde periode in mijn leven (gebonden aan een plaats, liefde, vorm van inspiratie...).
Daarom zocht ik naar een manier om hem toch toegankelijker te maken. En dan weet ik: tja, daardoor geef ik nog veel meer prijs... Maar het nodigt misschien wel uit tot meer lezen - althans, dat hoop ik.
(Ook dit is een tijdrovend werkje. Minder dan de helft van mijn gedichten is tot nu toe opgenomen in de menu's. Een term invoeren in de zoekmachine kan ook helpen. Maar de zoekmachine 'denkt' natuurlijk niet, zodat er veel meer resultaten zullen worden weergegeven dan enkel gedichten die over de zoekterm gaan.)
Van eerste liefde tot pure wanhoop, affaires, langere relaties, eenzaamheid, geluk, extase... - de hele reutemeteut...
Van banaal tot intens, van alledaags tot buitengewoon, van extatisch tot demonisch, pijnlijk destructief, zelfs doodsverlangens, maar ook zalig genot, puur geluk, extase en humor...
Misschien minder evident voor veel mensen. Heel de idee van het karakter als een set van basisovertuigingen en een in het lichaam weerspiegeld 'pantser' (als 'verdediging' tegen trauma('s) uit een bepaalde ontwikkelingsperiode) gaat terug op Wilhelm Reich, een leerling van Freud.
Naarmate verschillende lagen in mezelf 'helderder' werden, heb ik ook (meestal eerder geschreven) gedichten hieraan gelinkt. In andere gedichten observeer ik rondom mij.
Kort verwoord gaan de karakterstructuren over volgende 'levenskwesties':
- schizoïde: over bestaan en veiligheid
- oraal: over voeding (in alle betekenissen van het woord)
- psychopathisch (narcistisch): over zelfwaarde, verleiding en macht
- masochistisch: over vrijheid en aanpassing
- rigide: over liefde en seks (waarin alle 'eerdere' lagen doorschemeren; er zijn 'vrouwelijke' variaties ('mannelijk-agressief' bij gebrek aan vaderlijke steun, en 'hysterisch' bij gebrek aan moederlijke steun) en 'mannelijke' variaties ('fallisch-narcistisch' bij gebrek aan vaderlijke steun, 'passief-vrouwelijk' bij gebrek aan moederlijke steun).
Dit is natuurlijk een heel grove weergave van waar het over gaat: elke karakterstructuur verdient een boek op zich. Bovendien komen 'zuivere' vormen amper over, zijn er allerlei 'tussenvormen' of variaties te verzinnen (oraal-symbiotisch, psychopathisch-verleidend, psychopathisch-dominerend...) en heeft iedere mens zijn eigen, unieke, onnavolgbare 'bodymind'. Het zijn niet meer dan werkbare hypotheses om het oneindig rijke materiaal van de ervaring te ordenen.
Ook los van de ideeën van Reich (en zijn epigonen): de taal staat bol van lijfelijke metaforiek, en het lichaam komt toe in de taal...
Ja, autobiografisch. Nee, ook over wat ik zie en hoor, rond mij. Mezelf als spiegel van de wereld, maar ook de wereld die 'verdicht' is in mezelf en mijn familie, ook 'ik' die mezelf en mijn familie kan overstijgen als een kind en getuige van mijn tijd of de samenleving waarin ik opgroei - altijd complex, altijd een momentopname...
Alles wat geen plaats vond in een andere categorie. Van gedichten over Brussel tot gedichten over oorlog.
Maar uiteraard is er een verband tussen 'binnen' en 'buiten'...
Toevallig schrijf ik ook veel 'meta-gedichten'. Misschien minder toegankelijk voor mensen die zelf niet creatief zijn (al dan niet als schrijver), maar ik wil ze niet voor mezelf houden.
Of we het nu willen of niet: we denken in 'begrippenparen' (licht-duisternis, man-vrouw, eenvoudig-moeilijk...). En 'de waarheid' ligt - om het cliché van de tao te gebruiken - in de spanning tussen beide.
Het is mogelijk om een gedicht in het spectrum van zo een begrippenpaar te plaatsen. En hier volgen een willekeurige reeks van dergelijke paren...